Just Peace Festival: we hebben elkaar nodig om een vreedzamere toekomst te verbeelden

Fotografie door Holland Park Media

Het Just Peace Festival vulde de stad met eerste ontmoetingen, kritische dialogen, en geluiden van gemeenschap. Het publiek nam deel aan dialogen, filmavonden, fietsparade, dansvoorstellingen, tentoonstellingen, vredesexpedities, Party4Peace en Hague Talks om na te denken over alternatieve wegen naar vrede.

De wereldwijde problemen van vandaag lijken zich op te stapelen: conflicten en geopolitieke spanningen, de klimaatcrisis, toenemende ongelijkheid. De publieke bezorgdheid over de huidige toestand van de wereld neemt toe. Bezoekers bij de opening van het Just Peace Festival uiten hun angst en twijfels en vragen zich af: hoe kunnen we over vrede praten terwijl zoveel mensen vrezen voor hun veiligheid? We kunnen echter niet overgaan tot pessimisme en ons overgeven aan wanhoop. "Het is een luxe die we ons niet kunnen veroorloven", zegt Kumi Naidoo, een van de vele sprekers op het festival.

Dus, wat kunnen we doen? Laten we u meenemen door de twee weken van het Just Peace Festival, die sprankjes hoop en broodnodige verbeelding bieden voor een vreedzamere toekomst.

Oproep tot collectieve actie en verbeelding

Op de avond van 11 juni opende het Just Peace Festival met een openbaar statement getiteld "The Hague Speaks for Peace: Rebalancing Security", ingeleid door Jill Wilkinson, algemeen directeur van The Hague Humanity Hub. Het statement, dat tijdens de opening werd onderschreven door burgemeester Jan van Zanen en rector magnificus Hester Bijl van de Universiteit Leiden, pleit voor een evenwichtiger visie op vrede en veiligheid: een visie waarin de mens centraal staat.

De dominante verhalen van vandaag suggereren dat alleen militaire uitgaven veiligheid kunnen garanderen. Echte veiligheid ontstaat echter door de onderliggende oorzaken aan te pakken – ongelijkheid, uitsluiting, onrecht – en samenlevingen op te bouwen die sterk genoeg zijn om crises te doorstaan zonder toevlucht te nemen tot geweld.

Tegen deze achtergrond bood het Just Peace Festival een open ruimte voor maatschappelijke reflectie. Tijdens twee weken van dialogen, performances en kritische gesprekken bracht het Just Peace Festival burgers, denkers, kunstenaars, jongeren en activisten samen om de vraag te stellen: Hoe ziet vrede er in de praktijk uit? Welke nieuwe benaderingen kunnen we samen creëren wanneer we verbeelding, inclusie en beleving centraal stellen?

Van living labs tot verhalencirkels, van workshops tot fietsparades voor vrede

De eerste dagen van het festival stonden bol van de openingen van tentoonstellingen. Om er maar een paar te noemen: ‘Climate pavilion – a living lab for activism’ in Atrium Den Haag, ‘Als je vrede wil’ in de KB, ‘Humanity in Times of Tension’ in Amare Den Haag, ‘The Cost of Alliance’ bij Stroom Den Haag en ‘The Freedom that I Breathe’ bij NGO DEI.

Bibliotheek Ypenburg vormde het decor voor de eerste Just Peace Filmavond, waar THE WALK werd vertoond. "Het is makkelijk om mensen te controleren die geen kennis hebben,",= merkte een panellid op, reflecterend op de aard van totalitaire regimes. Wijkvereniging Zuiderpark nodigde bewoners uit om deel te nemen aan de kring en persoonlijke verhalen en visies op vrede te delen.

Kinderen kwamen naar Amare om tekeningen te maken over wat vrede voor hen betekent. Deze tekeningen maken deel uit van de internationaal reizende tentoonstelling "Tekenen voor VREDE: Een cultuur van vrede creëren".

De straten van Den Haag kwamen tot leven met muziek, energie en kleur tijdens de Just Peace Bike Parade: Ride2Peace. Dit was geen doorsnee fietstocht. Dit was en is een beweging op wielen, een parade van gewone mensen die de wereld laten zien dat we geloven in een vreedzamere en rechtvaardigere toekomst.

Waarom dialoog belangrijk is zelfs als je het oneens bent

Halverwege het festival vond aan de Universiteit Leiden de eerste Just Peace Dialogue on Imagining Peace plaats. Sprekers en deelnemers daagden simplistische ideeën over vrede uit en benadrukten de dringende noodzaak om optimisme en creativiteit terug te winnen in het licht van de overweldigende wereldwijde uitdagingen.

Soms liepen de gesprekken hoog op – een teken hoe diep deze kwesties ons raken. In tijden van toenemende polarisatie is het juist nodig om ruimte te houden voor verschillen. Het Just Peace Festival draait om het samenbrengen van verschillende perspectieven, het zoeken naar tegenstellingen en het overbruggen daarvan, het aangaan van gesprekken en het leren van jezelf en elkaar. Daarom is dialoog belangrijk, zelfs als je het oneens bent. 

Ruimtes waar je uit je bubbel kon breken, waren op talloze plekken te vinden. Commit Global bood een open huis waar je het levende verhaal van humanitaire hulp kon binnenstappen. Queertopia sloeg een brug tussen groepen die normaal gesproken niet met elkaar in gesprek gaan. In hun conversiemachine ontdekte je wat het betekent om echt vrij te zijn in wie je bent – en hoe je liefhebt. Korzo Theater dompelde haar bezoekers onder in dans, muziek en performance die zich voortbewogen door stromen van vrijheid. 

Hoe nu verder? 

Terwijl de NAVO-top voor de deur stond, vond het hoogtepunt van het Just Peace Festival de avond ervoor plaats. Hague Talks: What Is Just Peace? ging verder dan diplomatieke verklaringen of gelikte panelen en was een oproep. Het was een gezamenlijke adempauze, een ruimte om af te rekenen met onze wereldwijde situatie, en bovenal: een ruimte om ons anders voor te stellen. 

De laatste dagen van het festival lieten zien dat we elkaar nodig hebben om ons een vreedzamere toekomst voor te stellen. Het Just Peace Festival was en is een uitnodiging om vrede opnieuw vorm te geven door middel van rechtvaardigheid, zorg en verbondenheid. Ten slotte vertellen het festival en de bijbehorende verklaring ons dat we ons aan de wereld moeten tonen zoals die zou kunnen zijn, niet zoals die is.

We zijn enorm dankbaar voor onze partners Universiteit Leiden, Gemeente Den Haag en de ruim 150 sprekers, 75 bijdragende organisaties, 30 vrijwilligers die meer dan 70 evenementen tot werkelijkheid hebben gemaakt, en voor het toegewijde The Hague Humanity Hub-team dat deze essentiële gesprekken mogelijk heeft gemaakt.

Het Just Peace Festival is een initiatief van The Hague Humanity Hub, de gemeente Den Haag en de Universiteit Leiden, en werd georganiseerd met steun van talloze deelnemers. Het bracht kunstenaars, activisten, beleidsmakers en burgers samen om na te denken over alternatieve wegen naar vrede in een wereld in crisis.